Çarşamba , Kasım 22 2017
Ana Sayfa / Blog / Psikolog Kimdir?

Psikolog Kimdir?

Merhaba. Bu yazıda, psikoloji ve psikolog hakkında bazı noktalara dikkatinizi çekmek istiyorum. Halen, psikolojik destek arayan pek çok kişi tarafından bu kavramlar karıştırılıp birbirlerinin yerine kullanılabiliyor. Bu yüzden bazı noktaları hatırlatmanın, işimize yarayacağını düşünüyorum.

Psikoloji Nedir?

Psikoloji bir sosyal bilim. Literatürde, bir bilim olarak varlığının kabulü, 1879 yılında ilk psikoloji laboratuvarının kurulmasına dayandırılıyor. Dolayısıyla henüz genç sayılan bilim dallarından biri.

Psikoloji çok farklı şekillerde tanımlanabilir. Bu yazıyı yazarken, üniversite hocamın ilk derslerde yaptığı tanım düştü zihnime:

Psikoloji, insan ve hayvan davranışlarını ve mental (zihinsel) süreçlerini inceleyen bir bilim dalıdır.

Görüldüğü üzere psikoloji, insan ve hayvanları inceler, anlamaya çalışır. Bunu yaparken de, test, gözlem, deney gibi bilimsel yöntemleri kullanır. Son tahlilde de, elde edilen veriler, psikolojik rahatsızlıkların tedavisinden, pazarlamaya, işe alım süreçlerinden, çocuk yetiştirmeye kadar pek çok alanda kullanılır.

Psikolojide zaman içerisinde çok farklı alt alanlar oluşmaya başladı. Bu yazının hedefi bunlar üzerinde ayrıntılı durmak olmadığı için, bazı alanları maddelemekle yetineceğim:

  • Klinik psikoloji
  • Adli Psikoloji
  • Sosyal psikoloji
  • Deneysel psikoloji
  • Uygulamalı psikoloji
  • Spor psikolojisi
  • Endüstri psikolojisi
  • Aile psikolojisi
  • Gelişim psikolojisi
  • Uygulamalı psikoloji
  • Danışmanlık psikolojisi
  • Din psikolojisi
  • Nöropsikoloji vb.

Yukarıda saydığım alanlardan her biri kendince belirlediği bir alanda çalışmalarını yürütür ve bilgi üretmeye çalışır.

Psikolog Kimdir?

Psikolog çok genel olarak “psikoloji bilimi alanında eğitim almış kişi” olarak düşünülebilir. Türk Dil Kurumu’nun verdiği anlam ise “ruh bilimci”. Ben burada, psikolog ünvanının kullanımı konusuyla ilgili biraz daha ayrıntıya girmeyi düşünüyorum.

Psikolog Türkiye’de, üniversitelerin psikoloji bölümlerini bitirenlere verilen bir ünvandır. Teknik olarak, psikoloji bölümü mezunu olmayanlara bu ünvan veril(e)mez. Psikoloji bölümü mezunları, yüksek lisans eğitimlerine göre “uzman psikolog”, “klinik psikolog” gibi ünvanlar alabilirler.

Durumun böyle olması, psikolojik destek hizmetini sadece psikologların verebildiği anlamına gelmez. Psikiyatrist, psikolojik danışman, sosyal hizmet uzmanı ve sosyolog gibi uzmanlar da, belirli eğitimleri almaları halinde psikolojik destek verebiliyorlar. Anlaşılacağı üzere, Türkiye’de psikolojik hizmetler ve psikolog meselesi henüz bir netliğe kavuşmuş değil. Çünkü konuyla ilgili, doyurucu ve kuşatıcı bir yasal zemin yok.

Psikoloji alanından olmayan pek çok insan, psikolojik destek hizmeti veren herkesi “psikolog” olarak algılıyor. Oysa her psikoloji bölümü mezunu, psikoterapi hizmeti verebilecek donanımda olmayabilir, hatta çoğu böyle bir donanıma sahip değildir. Çünkü üniversitelerde lisans düzeyinde, genel olarak yeterli bir eğitim verilmemektedir. Klinik psikolojide yüksek lisans eğitimi almasına rağmen, psikolojik danışmanlık (veya psikoterapi) konusunda, eğitim eksikliği dolayısıyla kendine güvenmeyen arkadaşlarım var. Bütün bunlardan hareketle bu satırların okuyucularına şunları öneriyorum:

  • Psikolojik destek hizmeti için bir uzman ararken, direkt “psikolog” olarak arama yapmayın. İhtiyacınıza göre arama yapın. Mesela, çocuğunuz için destek arıyorsanız “çocuk psikoloğu” veya “pedagog”, evlilik sorunlarınız için “evlilik terapisti” veya “evlilik danışmanı“, cinsel sorunlarınız için “cinsel terapist” gibi aramalar yapın.
  • Destek alacağınız uzmanla, telefonla bile olsa bir ön görüşme yapın. Uzmanın eğitim geçmişini ve sizin sorununuzla ilgili mesleki deneyimini sorun. Size sunacağı destekle ilgili ayrıntılı bilgi alın.
  • Psikolojik destek sürecinde yaşadığınız her türlü sorunu uzmanınızla görüşün, değerlendirin.

Yazıyla ilgili sorularınızı, yazının yorum kısmından bana sorabilirsiniz. Muhabbetle kalın.

Yusuf BAYALAN

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir